Patent, teknik bir buluşu belirli süreyle koruma altına alan sınai mülkiyet hakkıdır. 6769 sayılı SMK m. 82-83’te düzenlenmiştir. Bir buluşun patent alabilmesi için yeni olması, buluş basamağı içermesi ve sanayiye uygulanabilir olması gerekir. Patent koruması, buluş sahibine buluşunu üretme, kullanma, satma ve lisans verme konusunda münhasır hak tanır.
Patent türleri nelerdir?
İncelemeli patent (7 yıl koruma, araştırma + inceleme raporu şartı), incelemesiz patent (7 yıl koruma, sadece araştırma raporu) ve faydalı model (10 yıl koruma, sadece yenilik şartı, buluş basamağı aranmaz) olmak üzere üç tür bulunur.
Patent türleri karşılaştırması:
| Tür | Koruma Süresi | Araştırma | İnceleme | Buluş Basamağı |
|---|---|---|---|---|
| İncelemeli patent | 7 yıl (3. yıl + 4. yıl) | Gerekli | Gerekli | Aranır |
| İncelemesiz patent | 7 yıl | Gerekli | Gerekmez | Aranır |
| Faydalı model | 10 yıl | Gerekmez | Gerekmez | Aranmaz |
Faydalı model: Patentten daha düşük koruma standardı olan bu model, özellikle KOBİ’ler ve bireysel mucitler için uygundur. Sadece yenilik şartı aranır, buluş basamağı gerekmez. Başvuru süreci daha kısa ve daha ucuzdur.
Patent başvuru süreci nasıl işler?
Ön araştırma, başvuru hazırlığı (tarifname, istemler, özet, çizimler), TÜRKPATENT EPATS üzerinden başvuru, şekli inceleme, araştırma raporu, inceleme raporu (incelemeli patentte), tescil ve yayım.
Başvuru adımları:
- Ön araştırma: Benzer patentlerin taranması (TÜRKPATENT, EPO, WIPO veritabanları)
- Buluş tarifnamesi: Buluşun teknik detaylarının yazılması
- İstemler: Koruma kapsamını belirleyen teknik ifadeler
- Özet ve çizimler: Buluşun görsel olarak açıklanması
- EPATS başvurusu: TÜRKPATENT online sistemi üzerinden başvuru
- Şekli inceleme: Belgelerin eksiksiz olup olmadığının kontrolü
- Araştırma raporu: Patent veritabanlarında tarama (12 ay içinde)
- İnceleme raporu: İncelemeli patentlerde ek rapor
- Tescil ve yayım: Patent belgesinin düzenlenmesi ve Bültende yayım
2026 yılı patent başvuru ücretleri ne kadar?
Başvuru, araştırma ve inceleme harçları toplamı 5.000-8.000 TL civarındadır. TÜBİTAK 1602 Patent Destek Programı, ulusal patent başvurularında araştırma ve inceleme raporu ücretlerini destekler.
2026 yaklaşık ücretler:
- Başvuru harcı: 1.500-2.000 TL
- Araştırma raporu harcı: 2.000-3.000 TL
- İnceleme raporu harcı (incelemeli patent): 2.000-3.000 TL
- Tescil ve yayım harcı: 1.000-2.000 TL
- Patent vekili ücreti: 5.000-15.000 TL
TÜBİTAK 1602 Desteği: KOBİ’ler ve araştırmacılar için patent başvuru ücretlerinin belirli bir kısmı TÜBİTAK tarafından karşılanır. Destek kapsamında araştırma ve inceleme raporu ücretleri geri ödenir.
Patent başvurusu ne kadar sürer?
Patent başvuru süreci, patent türüne göre 2-5 yıl arasında değişir. Faydalı model başvurusu 6-12 ay içinde sonuçlanabilir. İncelemesiz patent 1-2 yıl, incelemeli patent ise 3-5 yıl sürebilir.
Patent başvurusu teknik ve hukuki uzmanlık gerektirir. Başvuru öncesi patent vekili veya avukattan destek alınması, başvurunun reddedilme riskini azaltır.