Limited şirket kurulumunda şirket sözleşmesinin titizlikle hazırlanması, ileride çıkabilecek anlaşmazlıkların önüne geçen en önemli hukuki adımdır. TTK m. 575, asgari unsurları belirlese de sözleşmeye eklenebilecek ihtiyari hükümlerle ortaklık ilişkisi sağlamlaştırılabilir. Ortaklar arası güven ilişkisi zamanla bozulabilir; yazılı kurallar bu durumda yol gösterici olur.
Şirket türü ve ortaklık yapısı nasıl belirlenmeli?
Sözleşmede şirketin müdürlük yapısı, ortak sayısı ve her ortağın sermaye taahhüdü açıkça belirtilmelidir. Sermaye paylarının itibari değeri ve nakdi veya ayni olup olmadığı da ayrıca düzenlenir (TTK m. 577).
Sermaye yapısında belirtilmesi gerekenler:
- Her ortağın taahhüt ettiği sermaye miktarı
- Sermayenin nakdi mi ayni mi olduğu
- Ayni sermaye varsa değerleme bilgileri
- Sermaye ödeme planı (tescil öncesi %25, kalan 24 ay)
Kar ve zarar paylaşım oranı nasıl belirlenmeli?
Limited şirketlerde kar payı esas olarak sermaye payına göre dağıtılır. Sözleşmede farklı bir dağıtım oranı belirlenebilir ancak bu durumun tüm ortakların rızasıyla yapılması gerekir. Zarar durumunda sorumluluk da benzer esaslara bağlanabilir.
Kar dağıtımında dikkat edilmesi gerekenler:
- Kanuni yedek akçeler ayrıldıktan sonra kalan net kardan dağıtım yapılır
- Ortaklara avans kar payı dağıtımı mümkündür (TTK m. 567)
- Kar dağıtım kararı genel kurul tarafından alınır
- Farklı dağıtım oranı varsa sözleşmede açıkça belirtilmelidir
Oy hakları ve yönetim yetkileri nasıl düzenlenmeli?
Her ortağın sahip olduğu oy hakkı, genel kurul toplantı yeter sayısı ve karar alma prosedürleri sözleşmede düzenlenir. İmtiyazlı oy hakkı (belirli ortaklara birden fazla oy) tanınıp tanınmadığı da belirtilmelidir.
Oy hakkı düzenlemeleri:
- Her sermaye payı en az bir oy hakkı verir
- İmtiyazlı oy hakkı tanınabilir (en fazla 3 oy)
- Toplantı yeter sayısı (çoğunluk veya daha yüksek oran)
- Karar yeter sayısı (oy çoğunluğu veya nitelikli çoğunluk)
Müdür atama ve yetkileri nasıl belirlenmeli?
Limited şirket müdürlerinin atanma şekli, görev süresi, yetki sınırları ve ücreti sözleşmede yazılmalıdır. Müdürlerin şirket adına imza yetkisinin münferit mi müşterek mi olduğu netleştirilmelidir (TTK m. 623).
Ortaklıktan ayrılma ve çıkarma prosedürü nasıl olmalı?
Ortakların şirketten ayrılma hakkı, ayrılma durumunda pay devrinin nasıl yapılacağı ve ayrılana ödenecek değer hesaplama yöntemi sözleşmede yer almalıdır. Zorunlu çıkarma halleri ve prosedürünün de açıkça yazılması uyuşmazlıkları önler.
Ayrılma-çıkarma düzenlemeleri:
- Ortak gönüllü ayrılırsa payını devretme hakkı
- Diğer ortakların ön alım hakkı (rüçhan hakkı)
- Çıkarma halleri (ifa güçlüğü, rekabet yasağı ihlali vb.)
- Ayrılana ödenecek değer hesaplama formülü
Rekabet yasağı ve bağlılık yükümlülüğü nasıl sınırlandırılmalı?
Ortakların şirket faaliyet konusu ile ilgili alanda rekabet oluşturacak işler yapması yasaklanabilir. Bu yasağın kapsamı, süresi ve coğrafi sınırları net olarak belirlenmelidir (TBK m. 396).
Uyuşmazlık çözümü nasıl belirlenmeli?
Ortaklar arası uyuşmazlıklarda öncelikle arabuluculuk, sonrasında tahkim veya mahkeme yolunun belirlenmesi tıkanmaları önler. Limited şirket ortaklık sözleşmesi imzalanmadan önce tüm ortakların sözleşmeyi okuması ve gerekiyorsa bağımsız hukuki danışmanlık alması önerilir.