Ödenmemiş faturalar, işletmelerin nakit akışını doğrudan etkileyen en yaygın ticari sorunlardan biridir. Yasal yolları doğru sırayla uygulamak, tahsilat sürecini hızlandırır ve alacağınızı güvence altına alır. Bu rehberde adım adım hangi yasal yollara başvurabileceğinizi açıklıyoruz.
1. İhtarname nasıl gönderilmeli?
Ödenmemiş fatura için ilk adım, borçluya ihtar çekmektir. İhtarnamenin noter aracılığıyla gönderilmesi, ispat açısından en güvenli yöntemdir. İhtarname, borçluyu temerrüde düşürerek faiz işlemesini sağlar.
İhtarnamede bulunması gereken bilgiler:
- Fatura numarası, düzenlenme tarihi ve vade tarihi
- Fatura tutarı (KDV dahil)
- Ödeme için verilen süre (genellikle 7-15 gün)
- Ödeme yapılmazsa başvurulacak hukuki yollar (icra takibi, dava vb.)
- Varsa sözleşme veya sipariş referans numarası
Noter ihtarname ücreti, 2026 yılında sayfa başına yaklaşık 50-100 TL arasındadır. Bu masraf, ihtarnameye rağmen ödeme yapılmazsa icra takibinde borçluya yansıtılabilir. İhtarname çekilmesi, aynı zamanda zamanaşımını kesen bir işlemdir (TBK m. 154).
2. Arabuluculuk başvurusu ne zaman yapılmalı?
Ticari uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabuluculuğa başvurmak zorunludur. 2023 yılından itibaren ticari davaların tamamında arabuluculuk dava şartı haline getirilmiştir. Arabuluculuk son tutanağı olmadan dava açılamaz.
Arabuluculuk süreci:
- Arabuluculuk bürosuna başvuru yapılır (e-Devlet üzerinden veya adliyeden)
- Arabulucu atanır ve ilk toplantı tarihi belirlenir (ortalama 2 hafta içinde)
- Taraflar anlaşırsa arabuluculuk son tutanağı düzenlenir ve icra edilebilirlik şerhi alınır
- Anlaşma sağlanamazsa “anlaşamama” tutanağı ile dava açılabilir
- Arabuluculuk sürecinde tarafların söyledikleri, daha sonra mahkemede delil olarak kullanılamaz
Arabuluculuk, mahkeme sürecine göre çok daha kısa sürede (ortalama 3-6 hafta) ve düşük maliyetle sonuçlanabilir. Ayrıca taraflar arasındaki ticari ilişkinin devamına da olanak tanır.
3. İcra takibi nasıl başlatılır?
Arabuluculuktan sonuç alınamazsa icra takibi başlatılır. İİK m. 58 vd. uyarınca alacaklı, icra dairesine başvurarak ilamsız icra takibi başlatabilir. İcra takibi, alacağın devlet gücüyle tahsilini sağlayan en etkili yasal yoldur.
İcra takibi adımları:
- İcra dairesine takip talebinde bulunulur
- Borçluya ödeme emri gönderilir (tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde ödeme veya itiraz hakkı)
- İtiraz edilmezse takip kesinleşir
- Kesinleşen takipte haciz talep edilir
- Haciz kararıyla borçlunun mal varlığına (banka hesabı, taşınmaz, araç) el konulabilir
- Hacizli mallar satılarak alacak tahsil edilir
İcra takibinde alacaklı, ayrıca bir dava açmaya gerek kalmadan doğrudan tahsilata geçebilir. Bu nedenle icra takibi, fatura alacakları için en yaygın kullanılan yöntemdir.
4. Faiz talebi nasıl hesaplanır?
Temerrüt faizi, vade tarihinden itibaren işlemeye başlar. Ticari işlerde avans faizi uygulanır. Faiz talebi, ana para alacağının yanında ayrıca talep edilmelidir.
2026 güncel faiz oranları:
- Ticari işlerde (avans faizi): Yıllık yaklaşık %24 (TCMB tarafından belirlenir, değişkendir)
- Tüketici işlerinde: Yasal faiz oranı uygulanır (yıllık %9)
- Faiz başlangıcı: Vade tarihi, fatura tarihi veya ihtar tarihi olabilir (en erken hangisi ise o)
Örnek hesaplama: 50.000 TL tutarındaki bir fatura, vade tarihinden itibaren 90 gün gecikmişse: 50.000 TL x 0,24 / 365 x 90 = yaklaşık 2.958 TL temerrüt faizi talep edilebilir. Faiz oranı değişken olduğu için güncel TCMB avans faiz oranı kontrol edilmelidir.
Tahsilat sürecinde her adımı yazılı olarak belgeleyin ve zaman kaybetmeden harekete geçin. Gecikilen her gün, alacağın tahsil edilebilir olma riskini artırır. Profesyonel hukuki destek, doğru yasal yolu seçmenizi ve sürecin hızlı ilerlemesini sağlar.